محورایران-ترکیه-پاکستان را عربستان تقویت کرد

گزارش پایگاه اینترنتی هافینگتون پست ، با عنوان « چرا بحران یمن ممکن است قدرت خاورمیانه را از عربستان سعودی به سمت ایران، ترکیه و پاکستان سوق دهد» به قلم گراهام ائی فولر به این نکته اشاره نموده که سیاست های ارتجاعی عربستان در خاورمیانه، نفوذ سه کشور ایران، ترکیه و پاکستان را افزایش می دهد.

این گزارش می افزاید :آیا کسی ایده ژئوپلیتیکی جنگ سرد با عنوان «کشورهای شمالی» را به یاد می آورد؟ ایده ای که به سه کشور ترکیه، ایران و پاکستان (و گاهی افغانستان) به عنوان کشورهایی اشاره داشت که در مرز جنوبی اتحاد جماهیر شوروی قرار داشتند و از نظر غرب به عنوان سدی در برابر تهاجم این کشور به سمت جنوب و خاورمیانه، به شمار می رفتند.

آیا این امکان وجود دارد که ما بار دیگر شاهد شکل گیری «یک بلوک شمالی» باشیم، بلوکی که در عین حال این بار، در برابر روسیه متحد نیست، بلکه از بسیاری جهات روابط گرمی را با روسیه، چین و دیدگاه های ژئوپلیتیکی اوراسیایی نشان می دهد.

بحران یمن ممکن است عامل شکل دهی به چنین تحولی باشد. اگر چنین تصور کنیم، این ایران است که به نظر می رسد تکه ها را به هم نزدیک می کند تا ائتلافی تازه را در خاورمیانه شکل دهد.

اقدام عربستان سعودی در ایجاد یک ائتلاف سنی برای جنگ با «تهدید شیعه و ایران» در یمن و خلیج فارس، اخیرا دو ضربه عمده خورد: حضور نیافتن ترکیه و پاکستان به عنوان شرکایی در عملیات نظامی عربستان در یمن، پس از وعده اولیه آنها برای حضور در این ائتلاف.

البته روشن است که ترکیه، ایران و پاکستان، همگی کشورهای غیرعرب خاورمیانه هستند. اما زمانی که از «ردیف شمالی» صحبت می شود، منظور ما بلوک عرب در برابر غیرعرب نیست. اختلاف ها بیشتر ایدئولوژیکی و ژئوپلیتیکی و برخاسته از نسخه های متفاوت از آینده است که امکان دارد موجب بازآفرینی نقشه ژئوپلیتیکی خاورمیانه شود. «کشورهای شمالی» ممکن است شکل گرفته باشند تا یک بلوک قدرت غیررسمی جدید را شکل دهند که بلندپروازی های جسورانه، ارتجاعی و جدید ریاض را در منطقه به چالش می گیرد.

در بخش دیگری از این گزارش آمده است  : حمایت قوی ایران از آرمان فلسطینیان برای ریاض نگران کننده است. در خیابان های کشورهای عربی، بیشتر افراد ایران را به علت استقلالش و اینکه واشنگتن را به چالش کشیده است، می ستایند.

ترکیه و پاکستان همراه با ایران، از نظر نهادهای مدنی و ساختار اقتصادی خود، به عنوان کشورهای «مدرن» منطقه ظاهر می شوند. این کشورها از نظر هویت های ملی نیز با کشورهای عربی خاورمیانه تفاوت دارند. هر سه کشور از قومیت های مختلف تشکیل شده است اما مشروعیت هویت ملی در بین آنها اساسا با چالش همراه نیست، گرچه اقداماتی برای رفع نارضایی برخی جمعیت های اقلیت، همچنان ضروری است. در بین کشورهای عربی فقط مصر است که یک هویت منطقه ای قوی دارد اما نسخه این کشور نیز نه دیگر اسلام گرایانه است نه مبتنی بر ملی گرایی عربی؛ نه دموکراتیک است نه سوسیالیستی است.

منطقه به چیزی فراتر از دیدگاه ائتلافی و ارتجاعی سنی- سعودی برای آینده نیاز دارد.

 موافقت روسیه و چین با سیاست های ژئوپلیتیکی غیرمداخله جویانه کشورهای شمالی، قدرت و نفوذ این کشورها را بیشتر افزایش می دهد. چنین بلوکی یک نسخه غیرعربی روشن برای خاورمیانه در زمانی دارد که جهان عرب خود را از دسترسی هر نسخه و رهبری سازنده ای محروم می بیند. 
در گروه: تحلیل ها
عملیات: ایمیل | لینک مستقیم |