مصاحبه روزنامه زمان با علیرضا بیکدلی سفیر ایران در ترکیه

روزنامه زمان در شماره 21/02/1394 (11/05/2015) مصاحبه علیرضا بیکدلی سفیر ایران در ترکیه با آقای «دوغان ارطغرل» را منتشر نموده است .

در صدر این مصاحبه آمده است:

دولت حزب عدالت و توسعه با ایران از یک رابطه پیچیده ای برخوردار است. این دولت  از یک طرف در سوریه،عراق و یمن علیه ایران وارد جنگ های نیابتی شده و از طرف دیگر با این کشور به اندازه تلقی آن بعنوان دومین خانه خود همکاری های تجاری نزدیک برقرار می کند.

ولی در سایه تحریم ها از طریق ادعاهای پولشویی نظیر ادعاهای مربوط به «رضا ضراب» و «بابک زنجانی» بر روی روابط تجاری دو کشور که از حجمی بالغ بر 22 میلیارد دلار برخوردار است سایه افکنده شده است .

با «علیرضا بیکدلی» سفیر ایران در آنکارا در رابطه با موضوعاتی نظیر نحوه تجارت با استفاده از پول نفت و گاز ایران در نزد هالک بانک، تجارت طلا، رضا ضراب، توافق هسته ای حاصله در لوزان و بحران سوریه گفتگو کردیم.

پیام های سفیر ایران بویژه در رابطه با تجارت طلا به شرح زیر می باشد:

ایران در رابطه با بحران هسته ای  با انجام یک تغییر بزرگ در سیاست خارجی خود  با کشورهای 1+5 بر سر میز مذاکره نشست. دلیل این تغییر چیست؟

چرا ایران با دشمنان خود بر سر میز مذاکره نشست؟

بیکدلی : بخشی از تغییر در سیاست خارجی ایران  با جوامع بین المللی و بخشی دیگر از آن نیز با دولت جدید در ارتباط است... این تعامل فضای متفاوتی ایجاد کرد. جامعه بین المللی متوجه شدکه با روش های قدیمی نمی تواند با ایران مقابله کند و به همین دلیل سیاست های خود را تغییر داد.

 این اراده همواره در طرف ما وجود داشت. ولی باید طرف مقابل نیز این اراده را نشان می داد.

موقعیت «روحانی» رئیس جمهور ایران بعنوان یکی از مذاکره کنندگان سابق ایران در مذاکرات هسته ای چه تأثیری بر روند مذاکرات داشت؟

بی شک تسلط جناب آقای روحانی بر موضوعات هسته ای منجر به تسریع روند مذاکرات شد. در واقع غربی ها در پی انتصاب جناب آقای روحانی به پست ریاست جمهوری شروع به کاهش محدودیت ها علیه ایران نمودند و توجه رئیس جمهور ایران به دنیای خارج برای دیالوگ فرصت ایجاد کرد.

البته تعیین دکتر «جواد ظریف» بعنوان وزیر امورخارجه نیز در این راستا صورت گرفته است.    

حصول توافق در لوزان نه تنها اسرائیل بلکه برخی از کشورهای منطقه از جمله عربستان سعودی و قطر را نیز ناراحت کرد. آیا دلیل این امر عدم اعتماد دنیای اسلام به ایران می باشد؟

در حالی که ما موفق به جلب اعتماد کشورهایی که سالهای طولانی به وضوح دشمن ما بوده اند شده ایم، چرا نبایدکشورهای دوست و برادر خیلی بیشتر به ما اعتماد داشته باشند.

در اینجا موضوع این است که برخی از کشورها سیاست های خارجی خود را بر پایه حقایق منطقه بنا نمی کنند. ولی عادی شدن روابط ایران با جامعه بین المللی برای کشورهای منطقه نیز فرصت های جدیدی به همراه خواهد داشت.

آیا قرارداد هسته ای از لحاظ روابط اقتصادی و تجاری فرصت هایی را فراهم می کند؟   

بله، همینطور است... بعنوان نمونه در سایه تحریم ها کشورهای نزدیک به ایران نظیر ترکیه مجبور به دوری از ما شدند. اگر تحریم ها نبود، حجم مبادلات تجاری ایران با ترکیه به بیش از 30 میلیارد دلار افزایش می یافت.

 این رقم در سال 2012 همراه با تجارت طلا به 22 میلیارد دلار رسید. ولی بلافاصله تجارت طلا و فلزات گران بها با ایران را نیز تحریم کردند.

 موضوع تجارت طلا باید کمی مورد بحث قرار گیرد. آیا تحریم های علیه تجارت طلا به دلیل شک و   شبهه از پولشویی اعمال شد؟

تحریم تجارت طلا همانند تحریم های دیگر بمنظور ایجاد محدودیت در تجارت کشورهای خارجی با ایران در نظر گرفته شد. در این جا هدف اصلی این بود که اگر غرب با ایران روابط تجاری نداشته باشد، کشورهای دیگر نظیر ترکیه نیز نداشته باشند. آنها در این سیاست با شکست مواجه شدند.  

لازم به ذکر است که تا ماه جولای سال 2013 برای تجارت طلا هیچ گونه محدودیتی وجود نداشت.

آیا افزایش چند برابری حجم تجارت طلا با ایران در دوران تحریم ها، عادی بود؟

در سال 2011 در نتیجه افزایش تحریم ها مشکلات اقتصادی ایجاد شد. برخی از شهروندان تحریم ها را پیش بینی نموده و دارایی های خود را به طلا تبدیل کردند. تقاضا نیز به همین دلیل افزایش یافت. ایران نیز به واردات طلا نیاز پیدا کرد. زیرا در آن دوران علیه تجارت طلا تحریم اعمال نمی شد. برخی از افرادی که با بانک مرکزی ایران در ارتباط بودند شروع به تأمین نیاز طلای ایران از خارج از کشور نمودند.

ولی  به دلیل تشخیص نقض قوانین در واردات طلای ایران  از ترکیه تحقیقات آغاز شد...

از نظر ایران نقضی مطرح نیست. با پرداخت پول طلا خریداری شد. تحولاتی که در روند اخیر در ترکیه رخ داد به ما ارتباطی ندارد.

در این تجارت نام برخی از بانک ها (هالک بانک) ذکر شد. ولی باید تجارت با ایران را از مسائل داخلی ترکیه جدا دانست.

به عنوان نمونه اگر تحولات پیش از انتخابات محلی (انتخابات 31 مارس 2014) رخ نمی داد، موضوع رضا ضراب نیز تا به این اندازه برجسته نمی شد.

آیا اتهام رضا ضراب به انجام تجارت غیرقانونی طلا با ایران را باید  مسئله داخلی ترکیه دانست؟

بهتر است بدون ذکر اسامی افراد صحبت کنیم. 

منظور من این بود که اگر این موضوع پیشتر مطرح می شد برای شما تا به این اندازه مهم واقع نمی شد.

 در اینجا از سوی یک گروه علیه دولت اتهاماتی وارد شد. من بعنوان فردی که از این موضوع آگاهی دارد می گویم. از حجم تجاری 22 میلیارد دلاری ایران و ترکیه 6 میلیارد دلار به تجارت طلا تعلق داشت. ایرانی ها این موضوع را به عنوان تجارت تلقی نموده وشما در یک چارچوب دیگر ارزیابی می کنید.

جناب آقای سفیر اتهامات علیه رضا ضراب نه از سوی یک گروه مشخص بلکه از سوی پلیس و دادستان دولت ترکیه مطرح شده است. از سوی دیگر در صورت وجود شبهه پول شویی در رابطه با تجارت طلا با ایران آیا این موضوع با شما نیز در ارتباط نخواهد بود؟ 

ببینید ما به ترکیه نفت و گاز می فروشیم. پول آن نیز در یک حساب جمع می شود. بانک مرکزی ایران نیز برای خرید کالاهایی که در فهرست تحریم های وضع شده علیه ایران قرار ندارند وارد عمل شده و این پول ها با دستور بانک مرکزی مورد استفاده قرار می گیرد.

حساب های مذکور از سوی کشورهای دیگر نیز مورد نظارت قرار می گیرد.  به همین دلیل رویکرد شما در رابطه با این موضوع من را متعجب نموده است.

 پول نفت و گاز ایران که در نزد هالک بانک جمع شده است با دستور بانک مرکزی توسط چه کسی مورد استفاده قرار می گیرد؟ آیا توسط کارفرمایان ایرانی؟

بله، توسط کارفرمایان ایرانی...

 آیا شمار کارفرمایان ایرانی که در ترکیه  با بانک مرکزی ایران همکاری می کنند زیاد است؟

در ترکیه کارفرمایان ایرانی که با بانک مرکزی ایران همکاری داشته باشند وجود ندارند.

 کارفرمایان ترک چطور؟ آیا ضراب نیز یکی از این کارفرمایان می باشد؟

در اینجا نه اشخاص بلکه خرید و تجارت مهم است. بعنوان نمونه ما خواستار خرید یک دارو بوده و دولت ایران نیز با واردات این دارو موافقت می کند.

در ادامه نهاد ذیربط از بین چند شرکت وارد کننده دارو یکی را انتخاب می کند. بدین ترتیب واردات این دارو صورت گرفته و پول آن پرداخت می شود.

روش واردات طلا چگونه است؟ زیرا مشخص شده بود که رضا ضراب صادرات غیرقانونی  5/1 تن طلا به ایران را مدنظر داشته است؟ آیا این انتقال طلا از نظر ایران مشکلی نداشت؟

ما نمی گوییم که از نظر ما مشکلی نداشت. اگر یک تجارت قانونی باشد، قانونی است. اگر شما ادعا می کنید که یک تجارت غیرقانونی است این نیز مشکل شماست، خودتان حل کنید.

شما بدنبال استفاده از این موضوع در راستای یک هدف بوده، ما نیز در چارچوب قوانین کشورمان خواستار توسعه تجارت و اقتصاد خود می باشیم.   مسائل داخلی شما به ما ارتباطی ندارد. ما نیز بی شک اجازه پولشویی را نخواهیم داد. در کل جهان تنها کشوری هستیم که اگر بخواهید یک دلار به آن انتقال دهید پرونده آن از سوی کلیه کشورها مورد بررسی و نظارت قرار می گیرد.

 

«اگر همراه با هم اقدام می کردیم وضعیت سوریه به اینجا کشیده نمی شد»

 

«اردوغان» رئیس جمهور ترکیه پیش از سفر اخیر وی به تهران، در رابطه با موضوع یمن ایران را متهم نموده و  در مقابل از طرف ایران نیز انتقادهای شدیدی به گوش رسید. در تهران طرفین چگونه متقاعد و توافق چگونه حاصل شد؟

من شخصاً در مورد افرادی که در ایران پیش از سفر جناب آقای اردوغان انتقاد داشتند  را می شناسم. به همین دلیل نه بیانات جناب آقای اردوغان و نه انتقادهایی که از طرف ایران صورت گرفت را به عنوان مانعی برای توسعه روابط بین دو کشور ارزیابی نکردم. ما دو کشور بزرگی هستیم که در یک منطقه بحرانی از منافع مشترک برخوردار می باشیم. بی شک در این میان ممکن است واکنش های متقابل نیز صورت گیرد. سفر جناب آقای اردوغان به ایران بار دیگر میان دولت های دو کشور لازمه دیپلماسی و دیالوگ جهت توسعه روابط فی مابین را به نمایش گذاشت. وگرنه در این سفر هیچ گونه معجزه ای صورت نگرفت. دو طرف گردهم آمده و نقاط مشترک خود را تقویت کردند.

آیا توضیحات اردوغان در تهران در رابطه با راه حل دیپلماتیک، با توجه به حمایت وی از عملیات نظامی علیه یمن و فراخون او برای خروج ایران از این کشور معجزه محسوب نمی شود؟

ما با ترکیه حتی در موضوع سوریه نیز در خصوص  مسائل اساسی از نقاط مشترک برخوردار هستیم. از آنجایی که سوریه همسایه شما می باشد، تأثیر تحولات آن برای شما از تأثیر تحولات یمن متفاوت بود.

 این ذهنیت مشترک در سفر اخیر(اردوغان به تهران) تقویت شد. در کنار هم قرار گرفتن ایران و ترکیه به نفع هر دو کشور بوده و در این خصوص میان طرفین اتفاق نظر وجود دارد.

جناب آقای اردوغان هنگام بازگشت از سفر افغانستان توضیحات مهمی مبنی بر اینکه:« اگر ایران و ترکیه در رابطه با موضوع سوریه مشترک اقدام می کردند وضعیت سوریه به اینجا کشیده نمی شد»، ارائه داد. این نیز نقطه مشترک ما است. 

اگر هر دو کشور در راستای لزوم تصمیم گیری ملت سوریه در رابطه با آینده این کشور موضع گیری می کردند، در سوریه این وضعیت ایجاد نمی شد.

ایران همراه با آمریکا علیه داعش مبارزه می کند. آیا این همکاری در ایران واکنش ایجاد نکرده است؟

در گذشته نیز به طرفین مشترک کمک کرده بودیم. به عنوان نمونه در افغانستان از افرادی که علیه شوروی مبارزه می کردند حمایت کردیم. البته در آنجا آمریکایی ها بدنبال اهداف دیگری بودند. در برخی موارد پیشرفت در یک مسیر ممکن می شود. گفتمان های «ایران برنده شد» توطئه ای برای ایجاد دشمنی علیه ایران بود. در دنیای سیاست بدان معنا برنده و یا بازنده وجود ندارد. آیا بی بی سی فارسی در راه رضای خدا تأسیس شد؟ آنها از این ابزارها برای ایجاد جوی در راستای منافع خود استفاده می کنند.

 

«دوستان ترک ما به روند هسته ای علاقه نشان ندادند»

 

توافق هسته ای از لحاظ ایران چه مفهومی دارد؟

غربی ها از لحاظ علمی و فنی برای محدود کردن ایران تلاش نموده ولی موفق نشدند. زیرا چیزی که ایران می خواست، خواست یک ملت بود. ما از حمایت های ترکیه از روند مذاکرات هسته ای ایران که چند بار نیز میزبانی آن را عهده دار شد متشکریم.

چرا ترکیه در روند لوزان حضور نداشت؟ 

دلیل عدم حضور دوستان ترک در آخرین روند مذاکرات هسته ای ممکن است ناشی از عدم علاقه آنها به جزئیات توافق باشد.

توافق حاصله واضح و شفاف است... ایران 60 سال پیش هم در روند ملی کردن نفت با مقاومت مواجه شد. هرچند در آن دوران مبارزه مردم در سال 1953 بدلیل سازماندهی وکمک به انجام کودتا برای حفظ نظام موجود به نتیجه نرسید..

ولی ایران این بار از خواسته قاطعانه خود منصرف نشد.

مشاهده حمایت شما از سیاست های دوران قبل از انقلاب تعجب آور است...

بله، ما آن  اقدام را به عنوان گامی در جهت استقلال خود تلقی می کنیم...

آیا در صورت تغییر دولت ایران احتمال لغو توافق هسته ای وجود دارد؟

در صورت حصول توافق، دولت جدید نیز پایبند بدان خواهد بود. این توافق تعهد نظام خواهد بود. در رابطه با توافق هسته ای در ایران اتفاق نظر وجود دارد. نگرش های متفاوت با وضعیت کلی این روند در تضاد نمی باشد. 
در گروه: مصاحبه ها
عملیات: ایمیل | لینک مستقیم |